รูปพระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่แม่พิมพ์เดียวกันอยู่ในหนังสือ "เบญจภาคี" เล่มใหญ่ปกแข็งหน้า ๕๓ ๕๙ ๖๑ ๑๑๙ ๙๗ ๖๙ เล่มเล็กปกอ่อนหน้า ๖๗ ๗๓ ๗๕ ๑๓๓ ๑๑๑ ๘๓ ---------- ทำไมต้องมาหยุดที่เรื่องพิมพ์ ---------- ๑.พิมพ์ปรากฏให้เห็นในพระทุกองค์ พระสมเด็จที่สร้างจากแม่พิมพ์อันเดียวกันจะมีรูปร่างลักษณะหรือพิมพ์เหมือนกัน เรื่องนี้เป็นตรรกะที่เป็นประโยชน์อย่างที่สุดในการพิจารณาพระสมเด็จ พระที่สร้างจากแม่พิมพ์อันเดียวกันกับพระสมเด็จแท้องค์ใดองค์หนึ่งจะเป็นพระสมเด็จแท้ด้วย เรื่องนี้แน่นอนและชัดเจนไม่มีอะไรจะลบล้างได้ -- ๒.แต่ละแม่พิมพ์มีความเหมือนกันอีกอย่างหนึ่งคือ มีศิลปการออกแบบและฝีมือการทำแม่พิมพ์ของหลวงวิจารณ์เจียรนัย มีประโยชน์มากสำหรับผู้ที่มีความสามารถในทางศิลป คือสามารถมองออกว่าเป็นฝีมือของใคร (แน่นอนเรื่องนี้ต้องศึกษาและฝึกฝนมาก) ใช้คัดพระออกได้ด้วยถ้ารูปร่างผิดปกติไปมาก -- ๓.พิมพ์มีตำแหน่งที่แน่นอนบนองค์พระ อยุ๋ด้านหน้าเต็มพื้นที่ ไม่อยู่ไปทั่ว เช่น มวลสาร ริ้วรอยต่างๆ ลักษณะที่แสดงถึงความเก่า ฯลฯ -- ๔.เมื่อปูนแห้งสนิทแล้วจะคงรูปร่างลักษณะอยู่อย่างนั้น ไม่แห้งและยุบตัวต่อไปอีกเมื่อเวลาผ่านไป ความเปลี่ยนแปลงส่วนใหญ่เกิดจากการกร่อน ผุและเปื่อย ซึ่งไม่กระทบหรือทำให้โครงสร้าง ส่วนสัดผิดไป -- ๕.มีภาพถ่ายพระสมเด็จแท้ในหนังสือและตำรามาก สะดวกในการศึกษาค้นคว้ากว่าสมัยก่อนมาก รูปภาพเหล่านี้จะเป็นหลัดฐานสำคัญสำหรับคนรุ่นต่อๆไป -- ๖.แม้ว่ารูปภาพจะเล็ก ยังคงเห็นพิมพ์ของพระสมเด็จเสมอ อย่างน้อยที่สุดจะเห็นโครงสร้าง ส่วนสัด พุทธลักษณะ -- ๗.ประโยชน์ที่สำคัญอย่างเมื่อจำพิมพ์หรือศิลปของหลวงวิจารณ์เจียรนัยได้คือการดูพระที่วางอยู่บนโต๊ะด้วยตาเปล่า พระสมเด็จมีขนาดใหญ่พอที่จะสังเกตโครงสร้าง ส่วนสัด และขนาดของแต่ละส่วนได้ สามารถประเมินได้ว่าต้องหยิบมาส่องหรือไม่ หาพระได้หรือไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกพระขึ้นมาส่องด้วย (เรื่องนี้เป็นเรื่องแท้จริง) ไม่หยิบพระแท้ขึ้นส่องทั้งๆที่วางอยู่ตรงหน้า เมื่อไหร่จะหาได้ -- ๘.อาจมีความคิดว่าพระสมเด็จเป็นพระที่สร้างด้วยมือ จะมีความแตกต่างกันระหว่างพระแต่ละองค์จนยากที่จะพิจารณา อาจเข้าใจว่าใช้มือทำแบบปั้นวัวปั้นควาย ในสภาพที่เป็นจริงแล้ว ความแตกต่างที่จะเกิดเป็นปกติคือ การตัดขอบชิดหรือห่างจากเส้นซุ้มซึ่งจะทำให้ความกว้างและยาวของพระต่างกัน การใช้ปูนแต่ละครั้งปริมาณต่างกันทำให้พระหนาหรือบางต่างกัน ความแตกต่างกันอย่างอื่นมีน้อย เช่น รูปร่างลักษณะและขนาดของส่วนต่างๆ โครงสร้าง ส่วนสัด ฯลฯ เพราะมีสิ่งหนึ่งที่บังคับให้ลักษณะเหล่านี้คงที่คือแม่พิมพ์ (ในทำนองเดียวกันกับใช้แม่พิมพ์ปั้มเหร๊ยญแล้วตัดขอบด้วยมือ) ความแตกต่างกันที่เกิดขึ้นได้กับทุกส่วนในองค์พระเกิดจากการแห้งหดตัวต่างกันของส่วนผสมปูน ที่ค่อนข้างเหลว หมาด หรือค่อนข้างแข็ง ส่วนผสมปูนที่ค่อนข้างเหลวจะหดตัวมากกว่า แต่การแห้งหดตัวของส่วนผสมปูนไม่มาก(น้อย)ยังสามารถพิจารณาพระได้ ความแตกต่างของลักษณะต่างๆที่เกิดจากแม่พิมพ์นี้มีน้อย สามารถพิจารณาเรื่องพิมพ์ได้ว่าพระองค์ไหนบ้างที่สร้างจากแม่พิมพ์อันเดียวกันกับพระสมเด็จแท้องค์ใดองค์หนึ่ง -- ๙.การศึกษาหาข้อมูลและฝึกดูพิมพ์เป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลามาก โดยเฉพาะการใช้สายตากะขนาดหรือระยะ และรูปร่างลักษณะของแต่ละส่วน ความก้าวหน้าจะเกิดได้เมื่อเข้าสู่โลกของการทำ ไม่ใช่อยู่แต่ในโลกของการคิด พูดและคอมเมนท์ ถ้าฝึกดูพิมพ์น้อยจะสู้คนทำพระปลอมฝีมือดีไม่ได้ (คนเหล่านี้รู้เรื่องพิมพ์ดีกว่านักเล่นจำนวนมาก) -- มีบทความสัมภาษณ์สุภาพสตรีเจ้าของร้านเพชรท่านหนึ่ง ซึ่งมีโรงงานทำจิวเวอรีด้วยพูดว่า กว่าจะฝึกดูเพชรจนสามารถใช้ได้อย่างจริงจังในการซื้อขายเพชรด้วยตนเอง ใช้เวลาสิบสองปี ---------------------------------------------------------------------------------------------------- การดูรูปพระสมเด็จที่แสดงในสื่อใดๆไม่เหมือนกับการดูรูปพระเครื่องชนิดอื่น มีเรื่องที่ลึกกว่าอย่างหนึ่งคือ ผู้ที่สนใจศึกษาเรื่องพิมพ์พระสมเด็จจะอนุมานได้ถึงความรู้ความเข้าใจในเรื่องพระสมเด็จของผู้ที่แสดงหรือโพสต์รูปภาพนั้นๆ โดยเฉพาะเรื่องรูปทรงและรูปร่างลักษณะของพระ พิมพ์ของพระที่โพสต์แสดงให้ทราบถึงความรู้ความเข้าใจในเรื่องพระสมเด็จของผู้ที่โพสต์ได้มากกว่าทราบจากอย่างอื่น หนึ่งรูปภาพไม่ได้มีแค่รูป ยังบอกถึงตัวตน(ในเรื่องพระสมเด็จ)ของผู้ที่อยู่เบื้องหลังรูปภาพนั้น