21919952 เลี้ยงลูกไม่ใช้ความรุนแรง

การเลี้ยงดูแบบ “ตี-ดุ”
เป็นทางเลือกที่ดีที่สุดจริงหรือ?
บทนำ
ในหลายครอบครัว “การดุด่าว่ากล่าวหรือตีลูก” ยังคงเป็นวิธีที่ถูกมองว่าได้ผลเร็วและง่ายที่สุด
เพราะดูเหมือนเด็กจะเชื่อฟังทันที แต่ในความเป็นจริง การกระทำเช่นนี้อาจทิ้ง “รอยแผลในใจ”
และส่งผลต่อพัฒนาการของลูกในระยะยาว - ทั้งด้านสมอง อารมณ์ และความสัมพันธ์ในอนาคต

บทความนี้จะพาคุณมาดูว่าเกิดอะไรขึ้นเมื่อ “ลูกถูกตีหรือถูกดุแรง” และเราจะเลี้ยงลูกให้มีวินัย
โดยไม่ต้องใช้ความรุนแรงได้อย่างไร

เปิดโปงผลกระทบ:
เมื่อลูกถูกตีหรือถูกดุ…อะไรจะเกิดขึ้น?
ด้านสมองและการเรียนรู้
งานวิจัยจาก Harvard University พบว่า เด็กที่ถูกลงโทษด้วยการตีหรือการดุรุนแรงบ่อย ๆ
จะมีระดับ ฮอร์โมนความเครียด (Cortisol) สูงขึ้น ส่งผลให้

การเรียนรู้และจดจำลดลง

สมองส่วนที่ควบคุมการคิดและการตัดสินใจทำงานแย่ลง

ความสามารถในการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ลดลง

เมื่อสมองอยู่ในโหมด “ระวังภัย” เด็กจะจดจำความกลัวมากกว่าความเข้าใจ

ด้านจิตใจและอารมณ์
งานวิจัยจาก Journal of Family Psychology ระบุว่า เด็กที่ถูกตีหรือถูกดุบ่อย มีแนวโน้มจะ

เกิดภาวะซึมเศร้าและวิตกกังวล

มีพฤติกรรมก้าวร้าวหรือต่อต้านผู้ใหญ่

ขาดความมั่นใจและรู้สึกว่าตน “ไม่ดีพอ”

เด็กที่โตมากับความกลัว จะไม่กล้าแสดงออก
— เด็กที่โตมากับความเข้าใจ จะเรียนรู้ที่จะควบคุมตนเอง

ผลกระทบที่ยาวนาน: แผลใจวัยเด็กที่ส่งผลถึงวัยผู้ใหญ่
ความสัมพันธ์ที่เปราะบาง
งานวิจัยจาก University of Michigan พบว่า ผู้ใหญ่ที่เคยถูกตีบ่อยในวัยเด็ก มัก

ไม่ไว้ใจผู้อื่น

กลัวความใกล้ชิดทางอารมณ์

กังวลว่าคนที่รักจะทำร้ายหรือทอดทิ้ง

พฤติกรรมการเลียนแบบในอนาคต
การศึกษาจาก American Academy of Pediatrics (AAP) พบว่า เด็กที่เติบโตมาในบ้านที่ใช้ความรุนแรง
มีแนวโน้มสูงที่จะ

กลายเป็นพ่อแม่ที่ใช้วิธีเดียวกันกับลูกของตน

เชื่อว่าการใช้กำลังคือวิธีควบคุมพฤติกรรมที่ได้ผล

นี่คือสิ่งที่เรียกว่า “วงจรความรุนแรง (Cycle of Violence)” — ความเชื่อที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นโดยไม่รู้ตัว

ทางเลือกที่ดีกว่า: เคล็ด(ไม่)ลับ เลี้ยงลูกโดยไม่ต้องตีหรือดุแรง
แนวทางเชิงบวก (Positive Discipline)
ชมเชยและให้กำลังใจ
เมื่อเด็กทำสิ่งที่ถูกต้อง การได้รับคำชมช่วยเสริมพฤติกรรมดีให้เกิดซ้ำบ่อยขึ้น

อธิบายเหตุผลด้วยน้ำเสียงสงบ
อธิบายให้ลูกเข้าใจว่าทำไมพฤติกรรมนั้นถึงไม่เหมาะสม แทนที่จะใช้อารมณ์หรือเสียงดัง

แนวทางการต่อรอง (Negotiation Techniques)
เปิดพื้นที่ให้เด็กได้มีส่วนร่วม
ให้ลูกช่วยตั้งกติกาครอบครัว เช่น “ถ้าอยากเล่นของเล่น ต้องเก็บก่อนนอน”

ใช้การต่อรองแบบ Win–Win
“ถ้าทำการบ้านเสร็จ จะได้ดูการ์ตูน 1 ตอนก่อนนอน”
เด็กจะรู้สึกว่าได้รับสิทธิ์เลือก และพร้อมทำตามมากขึ้น

การปรับพฤติกรรม (Behavior Modification)
ตารางดาวหรือระบบรางวัลเล็ก ๆ
เมื่อเด็กทำตามเป้าหมาย เช่น แปรงฟันเอง หรือนอนตรงเวลา จะได้สติกเกอร์สะสมแลกของรางวัล

เพิกเฉยต่อพฤติกรรมลบที่ไม่อันตราย
หากลูกอาละวาดเพียงเพื่อเรียกร้องความสนใจ ลองนิ่งเฉยสักพัก เด็กจะเรียนรู้ว่า “การโวยวายไม่ได้ผล”

สรุป: ทางเลือกในการเลี้ยงลูกอยู่ในมือคุณ
การตีหรือดุแรงอาจหยุดพฤติกรรมได้ทันที แต่สิ่งที่เสียไปคือ “ความไว้ใจและความมั่นใจ”
พ่อแม่ยุคใหม่สามารถสร้างวินัยให้ลูกได้โดยไม่ต้องใช้ความรุนแรง
ด้วยแนวทาง การเลี้ยงดูเชิงบวก (Positive Parenting) ที่ช่วยให้เด็กเติบโตอย่างมั่นใจ
มีเหตุผล และรู้ว่าความรักไม่จำเป็นต้องมาพร้อมความกลัว

ครอบครัวอบอุ่นเริ่มจาก “ความเข้าใจ” ไม่ใช่ “ความกลัว”

แหล่งอ้างอิง
Harvard University — The Impact of Corporal Punishment on Child Brain Development

Journal of Family Psychology — Long-Term Effects of Harsh Discipline on Children’s Mental Health

University of Michigan — Corporal Punishment and Its Effects on Adult Relationships

American Academy of Pediatrics — The Cycle of Violence: How Corporal Punishment Influences Parenting Styles in the Future

กลับไปที่หน้าประกาศหลัก